|
V.Quintu
quadru
(A
scena volta in daretu. U vechju marinare prova à arricurdà
si...)
Ulisse
: Scusate mi ma aghju persu u filu... Innò ùn sò micca
solu l’anni... Puru quandu era un zitellu... anh iè ! dicia
di u battellu quandu ellu gira pè presentà si à l’entrata
di u portu : fermu, altu carcu di lume...
L’altru
:- è di ombra...
Ulisse
: - è di ombra !
L’altru
: luccicu di sole è di sale...
Ulisse
:- è di sale, ghjusta ! Pare un casale !
L’altru
:- un casale di sale !
Ulisse
:- ùn trovu micca innò !.. un casale catafalcu, una
muntagna almanaccata nant’à u mare sottu à i nostri ochji di
un colpu. Una muntagna o un casale, un’isula chì di colpu vi
mette ammanitu un antru mondu... Hè propiu per vede quessa ch’o
sente issa forza chì mi oblicheghja... È po e voce... e .. e
sentite neh ?
L’altru
:- Beh ! eiu ùn sentu nunda... ma sò statu sempre pocu
sentachju... ma issa greva, pensate chì stasera tuttu hà da
esse finitu !
Ulisse
:- Fussi ella puru ch’ella finisca ! ma hè un pezzu ch’ella
dura... ci chjamanu... merà ! ci chjamanu... Chì diciamu ?
Innò, ùn mi aiutate micca ; aghju da truvà solu... Sò vechju
ma bambulu innò ! Anh iè ! mi era ghjunta di parlà vi di l’isule...
Ùn sò micca perchè ma l’isule m’attiranu più chè u
restu... Hè cume s’e avessi in mè una voce landana chì mi
dice di falà è chì mi trascina sin’à quì...
L’altru
:- (ironicu) In somma falate quì per l’isule ? !
Ulisse
:- À puntu ! hè propiu quessa ! s’è vo mi cacciate l’isule...
mi cacciate u sole è l’acqua, a terra è u ventu, mi cavate a
mimoria, mi cacciate tuttu !
L’altru
- (ancu di più ironicu è sarcasticu) Ed hè per quella
chì oghje ùn si pudia mancà... Quardate mi quessa ! (gestu
chì insegna u mare viotu di battelli, rabiosu) ah ! ùn ci
hè battelli nè nunda per parà ci a vista, andate puru !
Ulisse
:- Oghje, hè un antru affare. Hè un ghjornu benedettu chì
hè ghjornu dopu à libecciu. S’è vo site attente à l’isule
in generale sò ghjurnate beate. Iè, ne vale a pena di aspettà
le quand’elle si palesanu cum’è oghje.
Vecu
ch’è vo ùn pudete stà fermu... S’è vo ùn avete
pazienza, ùn e puderete vede... Affaccanu pianu pianu... una
appressu à l’altra, daretu à issu velu di nebia chì si
pesa... Tenì, e videte ? Merà le ! merà le ! Chì vi aghju
dettu ? neh ? Chì vi aghju dettu ? !
L’altru
:- Cumu si chjamanu ?
Ulisse
:- Fate bè di dumandà à mè chì l’altri si sbaglianu
sempre. Ci hè Capraia, l’Elba è po Monte Cristo...
Sò
i so nomi d’avà perchè chì in i tempi ti avianu nomi di
Sirene. Tandu si chjamavanu Aglaope -vole dì «
Belluvisu », Molpe, « Musica », « Allusingu » Peisinoe,
« Parolledolce » Telxepeia, « Visubugia » Telxiope...
L’altru
(chì si sbaglia insignandu di ditu l’isule) :-
Elba, Telxiope, Capraia...
Ulisse
:- Innò, micca cusì ! Cusì, pigliate le da cima in fondu
: ci hè Capraia, Elba è Monte Cristo... Iè, bravu... Tutte
infilarate...
Sapete
cum’elle sò e ghjente, s’è vo ci mettite in cunfidenza à
parlà di l’isule ch’è no avemu di punta, dopu ùn piantemu
più ! Vi diceremu ch’ellu ci hè ancu una decina d’isulotti
più favulosi unu chè l’altru. Pianosa, chì si piatta à
gallu di l’acqua marina. À chì ci hè passatu à rente sà
ch’ella hè intiurniata di miratori, cù sentinelle armate è
mitragliose pronte à sparà. I nostri vicini da in faccia ci
anu fattu e so carcere più rinchjuse... Quellu chì hè lampatu
custì dice ch’ellu pò dì addiu à a libertà pè u sempre.
Ci mettenu i maffiosi ci mettenu.
L’altru
:- Li stà bè ! Sò salvatichi à veru ! Ùn ci hè un mese
ch’ellu ùn truvessinu qualchì invenzione di soiu più
crudele chè tutte l’altre. Avete vistu a telè l’altru
ghjornu ? Un omu chì l’anu sparatu in faccia una decina di
fucilate. Si sò assigurati...
Ulisse
:- A Gorgona. Mi vene u fretu à l’osse solu di sente u so
nome. (sunniendu) Soca sarà custì ch’elli a mi anu
imprigiunata s’ella si hè sempre viva...
Questa
quì hè Capraia
(si
accorghje chì l’altru ùn lu stà più a sente)
Bon
! Vi ne infuttite ancu voi... Avete tortu... ma s’è vo
pensate cusì, ùn ci possu fà nunda... U nostru mondu hè
fattu cusì : isule, acqua è basta....
VI.Sestu
quadru
(Un
gruppu di marinari... Ogni tantu si framette u tontu... I
seguita, ma l’altri u piglianu à a risa quand’ellu parla...
In un latu sò firmati Ulisse è l’Altru... u publicu i vede
ma ùn li sente...)
U
tontu : Isule, pasta è acqua in bocca !
(Scaccanata
generale)
Primu
marinare: Hè propiu tontu... (ride è di colpu, muta di
versu)... A passata di Caribde è di Scilla ùn precu à
nimu di avè vistu ciò ch’è no avemu vistu noi !
Segondu
marinare: O lu spaventu ! Fate contu un scogliu tamantu...
ma tamantu !
Primu
marinare: Cù in pienu mezu, a bocca di l’Infernu...
Segondu
marinare: Un capu tufunatu : a bocca bughja è chì lampa u
tanfu... Simu passati à cantu.
Primu
marinare: Si surpa tuttu u mare... Si vede u marosu chì
ghjunghje da luntanu... Ella, a draga, a serpa avvelinata, u
stinza, u torce u porta sin’à noi...
Segondu
marinare: U sbruffa, rabiosu, nant’à e tavule di a nave
chì si lagna...
Primu
marinare: L’acqua si hè fatta funa è stringhje i
battelli...
Segondu
marinare: Ed u mostru ci aspetta, à gola sbalancata... Simu
passati à cantu guasi à tuccà la...
Terzu
marinare : Dice chì certe volte si sente a voce di l’altra,
a prigiunera...
Segondu
marinare: A curciarella...
Terzu
marinare : Di nome Leucosia, nucente è pura cum’è un
alitu d’alba...
Segondu
marinare: Legera cum’è un’isula, in cima à u marosu...
Primu
marinare: Peghju per ella ! S’ella hè stata punita, hè
segnu ch’ella avia fattu u male !
Quartu
marinare : Dice chì sò l’altre duie, e sarpe, e draghe.
Anu gosu u so male...
U
tontu : Isse donne ùn sò culpevule ! Sò state maladette !
Ghjove l’hà impetrate ! N’hà fattu dui scogli ! Ghjove hè
statu ingannatu.. Hè issu furbu d’Ulisse. Hè culpevule ellu
! Appinzate u palu o zitelli ! U li emu da ficcà ind’è l’ochju
ch’ellu t’hà in fronte !
Primu
marinare (cù gestu oscenu) : À mumenti ti dò di l’ochju
è di u palu !
(Scaccanate
in u gruppu)
Primu
marinare: Malfidate vi d’issi scogli chì sò mostri
marini.
U
tontu : In tempi di una volta isse petre eranu femine. E
femine eranu canti... Ariette un pocu lazze poste à gallu di l’acqua...
Chete cum’è penseri, lebie cum’è ricami... Dissegnu di una
costa, pettu di a Sicilia. Fate vi la cuntà da i vechji
marinari...
Segondu
marinare: Quella di Ulisse a mi hà conta un vechju pastore
cecu. Era pueta anch’ellu. Tamantu cum’è l’Orcu...
Tamantu ma più debule chè e so pecure. Prima era statu pastore
è li avianu crepatu l’ochji... A mi hà detta una volta ch’o
navigava pè isse bande custì... Hà dettu di ùn circà la
più, a zitella... Ellu sapia tuttu... A passata hè bella
trista... A giovana si chjamava Leucosia, vole dì Belluvisu.
Ulisse hè scalatu è l’hà chjamata Lisula. L’anu tomba e
surelle... Ma chì male avia fattu a tinta ?
U
tontu : Innò, micca e surelle! Ùn li anu fattu nunda. Sò
vittime anch’elle. Una sunava di lira è l’altra di fiscola
! U mare si hè vindicatu... Una... di nome Caribde, era
figliola di a Terra è di u Mare. Ghjove li hà lampatu a so
saetta à dossu... curciarella ! Hè colpa di Ulisse...
Primu
marinare: Zittu ! lascia parlà à chì sà...
U
tontu : L’hà frumbulata in mare...
Primu
marinare: Ma chì ragana ! ùn ci sarà manera ch’è tù
scià zittu una volta?!
(U
puntanu è cuntinueghjanu à parlà trà d’elli... U tontu si
mette di latu... Si sente à ellu per u più è ogni tantu una
voce scappata da u gruppu di l’altri chì chjachjareghjanu)
U
tontu : Avà hè diventata un scogliu goffu, orrendu è
bughju. Si ingolle tutta l’acqua... Cusì (gestu d’ingunfià
si)... Si empie, si empie... L’acqua li entre per tutti i
tufoni è per tutte l’incritte... Inghjotte tuttu : u mare...
i mostri... i fangotti di l’alghe verde è i suspiri infiniti
di e gravette scimattulite... Dice chì ancu i battelli...
Voce
1 : .... chì spariscenu sani sani cù tuttu l’equipagiu...
I si inghjotte è pianghje. L’alta cundanna...
Voce
2: Simu passati à cantu...
U
tontu : Si ingonfia è po si ingonfia ! Pronta à
scuppià... Un scogliu techju d’acqua ! Sbruminzulatu à mille
pezzi ! Sbotta da tutte e parte... Cundannata à tumbà !
Voce
2: à cantu à tanti canti...
U
tontu : mille gocce di sangue
Voce
1: a timpesta battia...
U
tontu : mille vele stracciate
Voce
2: è l’aghju viste, orrende...
U
tontu : Da l’altra parte di e Bocche... Ulisse l’hà
burlati à tutti... In pezzi a lira curva, sunora è bella !
Voce
2: Duie cù u staffile...
U
tontu : È po l’altra, chjamata Scilla... hè
turnata anch’ella scogliu spaventosu, tetru è traditore !
Ghjove li hà culpita di fulmine è ciuttata in mare in e Bocche
di Messina o curciarella anch’ella! In pezzi a fiscola ! Tante
morte per nunda...
Voce
1: Dui mostri chì minaccianu à Ulisse
U
tontu :
Ulisse,
o Ulisse,
Figliolu
di u viziu è di a Bugia
L’ai
burlati à tutti. Ancu à Ghjove, u Rè di i Dii
l’ai
ingannatu
Voce
1: Ulisse tribulatu...
U
tontu :
Ulisse,
Ulisse,
Voce
di mele, core di fele,
Mente
di pece
Ùn
ci hè più lege
Core
à dispettu
Una
petra in pettu
Voce
1: A ti anu cacciata da e bracce i dui draghi ! un cantu
cusì tristu... Una chjamata Leucosia... cantava... un cantu
cusì dolce... l’anu chjamata Lisula...
Primu
marinare:- una spelonca aperta, sbalancata sopr’à l’abissu...
Segondu
marinare:- u mostru si hè impustatu indrentu ... e Bocche
sò strette... Scilla : mezu donna è mezu Bestia à l’insù...
È cane à l’inghjò...
Voce
2 : L’altra sona di lira, sonu chì inghjenna schjuma...
Una chjamata Scilla...
Terzu
marinare:- una cagna arrabiata, cù cinque altre cagne
spaventose cum’è ella, a giuvanotta hè prigiunera... Guai a
chì si avvicina...
Voce
2: A chjamanu Caribde, quella di a fiscola...
U
tontu : In fondu in fondu di l’abissu, u visu di a
giuvanotta... Leucosia parla ma ùn si sente !
Primu
marinare:- Sentite cum’ella abbaghja
Voce
2: sei cani feroci, li sgotta u sangue in bocca
U
tontu :- Zitti ! zitti i cani ! Lisula dice qualcosa
Quartu
marinare:- Ulisse, Ulisse, un cantu cusì tristu...
Voce
: L’anu chjamata Scilla, sunatora di lira
U
tontu : Sò duie... da una banda è da l’altra... Tenenu u
canale... Di nome Caribde è Scilla... a panza di e nave sguilla
è ci si sgrisgia nantu... A spelonca ciambotta... i scogli sò
martelli... Attenti ! attenti ! Ci entre l’acqua verde in a
ferita... Gira è surpa tuttu... È Caribde ride... è l’abbaghju
di Scilla...
(Di
un colpu , l’Altru si avvede chì u scagnu di i battelli hè
apertu. Riguara i so pacchetti è valisge è corre...)
VI.
Settimu quadru
Ulisse
: Innò, ùn scappate cusì ! sentite !
L’altru
: Iè ! và bè ! un’antra volta...
Ulisse
: Innò, aspettate ! ùn sapete micca tuttu !
L’altru
(indirizzendu si à un marinare) : S’o fussi in
voi, m’occuperebbe à pena di u vechjettu quallà...
Primu
marinare : Quale ? Ulisse ! Andate andate chì s’è vo u
state à sente, battelli per stu pocu ùn ne pigliate, andate
puru !
L’altru
: Anh ! si chjama Ulisse si chjama ? è bè ! ùn sò s’ellu
hà da truvà subitu à Itaca è inguantà si à Penelope a
moglia !
(scaccanata
generale)
Segondu
marinare:- Vecu ch’ellu vi hà contu di una chjamata
Leucosia...
Terzu
marinare (rifendu à Ulisse): Dice chì certe volte
si sente a voce di l’altra, a prigiunera...
Segondu
marinare (listessu ghjocu) : A curciarella...
Terzu
marinare : Di nome Leucosia, nucente è pura cum’è un
alitu d’alba...
Segondu
marinare: Legera cum’è un’isula, in cima à u marosu...
(scaccanata
generale è po à pocu à pocu u gruppu si ritira... Ferma solu
Ulisse nantu à a scena... Volta u decoru è l’elementi tale
è quale cum’è in u primu quadru... In issu mentre si affacca
unu, pacchetti è valisge, un viaghjatore... ùn hà micca
rimarcatu chì u scagnu hè apertu)
L’omu
: - Apre à chì ora quì, u scagnu di i battelli ?
Ulisse
(si pesa è cum’è s’ellu ùn avessi intesu nunda):-
Un vestitu qualunque, grisgiognu anch’ellu è frustu...
Grisgiu è liveru cum’aghju frusta l’anima. Livera è
macca... pesta è annigata...
L’omu
: - Site unu di i battelli ?
Ulisse
(misteriosu) ..i battelli i battelli... po dà si sì
pò dà si nò... (Videndu chì l’altru si ne và)
Innò, state state torna à pena... Ùn cridite ! mi stò zittu
! Nò nò ! Prumettu di stà mi zittu nant’à quella di i mo
guai... Ùn dicu nunda di i strazii... a vi prumettu...
(ferma
solu solu)
Vinti
anni. Or guardate voi u destinu cum’ellu hè fatale !
(Caccia
una cultella d’istacca, riguara un pezzu di legnu è mette à
appinzà lu, cù gesti accurati...)
FINE
|