Pagina 3

4/4

 

 

V.Quintu quadru

(A scena volta in daretu. U vechju marinare prova à arricurdà si...)

 

Ulisse : Scusate mi ma aghju persu u filu... Innò ùn sò micca solu l’anni... Puru quandu era un zitellu... anh iè ! dicia di u battellu quandu ellu gira pè presentà si à l’entrata di u portu : fermu, altu carcu di lume...

L’altru :- è di ombra...

Ulisse : - è di ombra !

L’altru : luccicu di sole è di sale...

Ulisse :- è di sale, ghjusta ! Pare un casale !

L’altru :- un casale di sale !

Ulisse :- ùn trovu micca innò !.. un casale catafalcu, una muntagna almanaccata nant’à u mare sottu à i nostri ochji di un colpu. Una muntagna o un casale, un’isula chì di colpu vi mette ammanitu un antru mondu... Hè propiu per vede quessa ch’o sente issa forza chì mi oblicheghja... È po e voce... e .. e sentite neh ?

L’altru :- Beh ! eiu ùn sentu nunda... ma sò statu sempre pocu sentachju... ma issa greva, pensate chì stasera tuttu hà da esse finitu !

Ulisse :- Fussi ella puru ch’ella finisca ! ma hè un pezzu ch’ella dura... ci chjamanu... merà ! ci chjamanu... Chì diciamu ? Innò, ùn mi aiutate micca ; aghju da truvà solu... Sò vechju ma bambulu innò ! Anh iè ! mi era ghjunta di parlà vi di l’isule... Ùn sò micca perchè ma l’isule m’attiranu più chè u restu... Hè cume s’e avessi in mè una voce landana chì mi dice di falà è chì mi trascina sin’à quì...

L’altru :- (ironicu) In somma falate quì per l’isule ? !

Ulisse :- À puntu ! hè propiu quessa ! s’è vo mi cacciate l’isule... mi cacciate u sole è l’acqua, a terra è u ventu, mi cavate a mimoria, mi cacciate tuttu !

L’altru - (ancu di più ironicu è sarcasticu) Ed hè per quella chì oghje ùn si pudia mancà... Quardate mi quessa ! (gestu chì insegna u mare viotu di battelli, rabiosu) ah ! ùn ci hè battelli nè nunda per parà ci a vista, andate puru !

Ulisse :- Oghje, hè un antru affare. Hè un ghjornu benedettu chì hè ghjornu dopu à libecciu. S’è vo site attente à l’isule in generale sò ghjurnate beate. Iè, ne vale a pena di aspettà le quand’elle si palesanu cum’è oghje.

Vecu ch’è vo ùn pudete stà fermu... S’è vo ùn avete pazienza, ùn e puderete vede... Affaccanu pianu pianu... una appressu à l’altra, daretu à issu velu di nebia chì si pesa... Tenì, e videte ? Merà le ! merà le ! Chì vi aghju dettu ? neh ? Chì vi aghju dettu ? !

L’altru :- Cumu si chjamanu ?

Ulisse :- Fate bè di dumandà à mè chì l’altri si sbaglianu sempre. Ci hè Capraia, l’Elba è po Monte Cristo...

Sò i so nomi d’avà perchè chì in i tempi ti avianu nomi di Sirene. Tandu si chjamavanu Aglaope -vole dì « Belluvisu », Molpe, « Musica », « Allusingu » Peisinoe, « Parolledolce » Telxepeia, « Visubugia » Telxiope...

L’altru (chì si sbaglia insignandu di ditu l’isule) :- Elba, Telxiope, Capraia...

Ulisse :- Innò, micca cusì ! Cusì, pigliate le da cima in fondu : ci hè Capraia, Elba è Monte Cristo... Iè, bravu... Tutte infilarate...

Sapete cum’elle sò e ghjente, s’è vo ci mettite in cunfidenza à parlà di l’isule ch’è no avemu di punta, dopu ùn piantemu più ! Vi diceremu ch’ellu ci hè ancu una decina d’isulotti più favulosi unu chè l’altru. Pianosa, chì si piatta à gallu di l’acqua marina. À chì ci hè passatu à rente sà ch’ella hè intiurniata di miratori, cù sentinelle armate è mitragliose pronte à sparà. I nostri vicini da in faccia ci anu fattu e so carcere più rinchjuse... Quellu chì hè lampatu custì dice ch’ellu pò dì addiu à a libertà pè u sempre. Ci mettenu i maffiosi ci mettenu.

L’altru :- Li stà bè ! Sò salvatichi à veru ! Ùn ci hè un mese ch’ellu ùn truvessinu qualchì invenzione di soiu più crudele chè tutte l’altre. Avete vistu a telè l’altru ghjornu ? Un omu chì l’anu sparatu in faccia una decina di fucilate. Si sò assigurati...

Ulisse :- A Gorgona. Mi vene u fretu à l’osse solu di sente u so nome. (sunniendu) Soca sarà custì ch’elli a mi anu imprigiunata s’ella si hè sempre viva...

Questa quì hè Capraia

(si accorghje chì l’altru ùn lu stà più a sente)

Bon ! Vi ne infuttite ancu voi... Avete tortu... ma s’è vo pensate cusì, ùn ci possu fà nunda... U nostru mondu hè fattu cusì : isule, acqua è basta....

 

VI.Sestu quadru

(Un gruppu di marinari... Ogni tantu si framette u tontu... I seguita, ma l’altri u piglianu à a risa quand’ellu parla... In un latu sò firmati Ulisse è l’Altru... u publicu i vede ma ùn li sente...)

 

U tontu : Isule, pasta è acqua in bocca !

(Scaccanata generale)

Primu marinare: Hè propiu tontu... (ride è di colpu, muta di versu)... A passata di Caribde è di Scilla ùn precu à nimu di avè vistu ciò ch’è no avemu vistu noi !

Segondu marinare: O lu spaventu ! Fate contu un scogliu tamantu... ma tamantu !

Primu marinare: Cù in pienu mezu, a bocca di l’Infernu...

Segondu marinare: Un capu tufunatu : a bocca bughja è chì lampa u tanfu... Simu passati à cantu.

Primu marinare: Si surpa tuttu u mare... Si vede u marosu chì ghjunghje da luntanu... Ella, a draga, a serpa avvelinata, u stinza, u torce u porta sin’à noi...

Segondu marinare: U sbruffa, rabiosu, nant’à e tavule di a nave chì si lagna...

Primu marinare: L’acqua si hè fatta funa è stringhje i battelli...

Segondu marinare: Ed u mostru ci aspetta, à gola sbalancata... Simu passati à cantu guasi à tuccà la...

 

Terzu marinare : Dice chì certe volte si sente a voce di l’altra, a prigiunera...

Segondu marinare: A curciarella...

Terzu marinare : Di nome Leucosia, nucente è pura cum’è un alitu d’alba...

Segondu marinare: Legera cum’è un’isula, in cima à u marosu...

Primu marinare: Peghju per ella ! S’ella hè stata punita, hè segnu ch’ella avia fattu u male !

Quartu marinare : Dice chì sò l’altre duie, e sarpe, e draghe. Anu gosu u so male...

U tontu : Isse donne ùn sò culpevule ! Sò state maladette ! Ghjove l’hà impetrate ! N’hà fattu dui scogli ! Ghjove hè statu ingannatu.. Hè issu furbu d’Ulisse. Hè culpevule ellu ! Appinzate u palu o zitelli ! U li emu da ficcà ind’è l’ochju ch’ellu t’hà in fronte !

Primu marinare (cù gestu oscenu) : À mumenti ti dò di l’ochju è di u palu !

(Scaccanate in u gruppu)

Primu marinare: Malfidate vi d’issi scogli chì sò mostri marini.

U tontu : In tempi di una volta isse petre eranu femine. E femine eranu canti... Ariette un pocu lazze poste à gallu di l’acqua... Chete cum’è penseri, lebie cum’è ricami... Dissegnu di una costa, pettu di a Sicilia. Fate vi la cuntà da i vechji marinari...

Segondu marinare: Quella di Ulisse a mi hà conta un vechju pastore cecu. Era pueta anch’ellu. Tamantu cum’è l’Orcu... Tamantu ma più debule chè e so pecure. Prima era statu pastore è li avianu crepatu l’ochji... A mi hà detta una volta ch’o navigava pè isse bande custì... Hà dettu di ùn circà la più, a zitella... Ellu sapia tuttu... A passata hè bella trista... A giovana si chjamava Leucosia, vole dì Belluvisu. Ulisse hè scalatu è l’hà chjamata Lisula. L’anu tomba e surelle... Ma chì male avia fattu a tinta ?

U tontu : Innò, micca e surelle! Ùn li anu fattu nunda. Sò vittime anch’elle. Una sunava di lira è l’altra di fiscola ! U mare si hè vindicatu... Una... di nome Caribde, era figliola di a Terra è di u Mare. Ghjove li hà lampatu a so saetta à dossu... curciarella ! Hè colpa di Ulisse...

Primu marinare: Zittu ! lascia parlà à chì sà...

U tontu : L’hà frumbulata in mare...

Primu marinare: Ma chì ragana ! ùn ci sarà manera ch’è tù scià zittu una volta?!

(U puntanu è cuntinueghjanu à parlà trà d’elli... U tontu si mette di latu... Si sente à ellu per u più è ogni tantu una voce scappata da u gruppu di l’altri chì chjachjareghjanu)

U tontu : Avà hè diventata un scogliu goffu, orrendu è bughju. Si ingolle tutta l’acqua... Cusì (gestu d’ingunfià si)... Si empie, si empie... L’acqua li entre per tutti i tufoni è per tutte l’incritte... Inghjotte tuttu : u mare... i mostri... i fangotti di l’alghe verde è i suspiri infiniti di e gravette scimattulite... Dice chì ancu i battelli...

Voce 1 : .... chì spariscenu sani sani cù tuttu l’equipagiu... I si inghjotte è pianghje. L’alta cundanna...

Voce 2: Simu passati à cantu...

U tontu : Si ingonfia è po si ingonfia ! Pronta à scuppià... Un scogliu techju d’acqua ! Sbruminzulatu à mille pezzi ! Sbotta da tutte e parte... Cundannata à tumbà !

Voce 2: à cantu à tanti canti...

U tontu : mille gocce di sangue

Voce 1: a timpesta battia...

U tontu : mille vele stracciate

Voce 2: è l’aghju viste, orrende...

U tontu : Da l’altra parte di e Bocche... Ulisse l’hà burlati à tutti... In pezzi a lira curva, sunora è bella !

Voce 2: Duie cù u staffile...

U tontu : È po l’altra, chjamata Scilla... hè turnata anch’ella scogliu spaventosu, tetru è traditore ! Ghjove li hà culpita di fulmine è ciuttata in mare in e Bocche di Messina o curciarella anch’ella! In pezzi a fiscola ! Tante morte per nunda...

Voce 1: Dui mostri chì minaccianu à Ulisse

U tontu :

Ulisse, o Ulisse,

Figliolu di u viziu è di a Bugia

L’ai burlati à tutti. Ancu à Ghjove, u Rè di i Dii

l’ai ingannatu

Voce 1: Ulisse tribulatu...

U tontu :

Ulisse, Ulisse,

Voce di mele, core di fele,

Mente di pece

Ùn ci hè più lege

Core à dispettu

Una petra in pettu

Voce 1: A ti anu cacciata da e bracce i dui draghi ! un cantu cusì tristu... Una chjamata Leucosia... cantava... un cantu cusì dolce... l’anu chjamata Lisula...

Primu marinare:- una spelonca aperta, sbalancata sopr’à l’abissu...

Segondu marinare:- u mostru si hè impustatu indrentu ... e Bocche sò strette... Scilla : mezu donna è mezu Bestia à l’insù... È cane à l’inghjò...

Voce 2 : L’altra sona di lira, sonu chì inghjenna schjuma... Una chjamata Scilla...

Terzu marinare:- una cagna arrabiata, cù cinque altre cagne spaventose cum’è ella, a giuvanotta hè prigiunera... Guai a chì si avvicina...

Voce 2: A chjamanu Caribde, quella di a fiscola...

U tontu : In fondu in fondu di l’abissu, u visu di a giuvanotta... Leucosia parla ma ùn si sente !

Primu marinare:- Sentite cum’ella abbaghja

Voce 2: sei cani feroci, li sgotta u sangue in bocca

U tontu :- Zitti ! zitti i cani ! Lisula dice qualcosa

Quartu marinare:- Ulisse, Ulisse, un cantu cusì tristu...

Voce : L’anu chjamata Scilla, sunatora di lira

U tontu : Sò duie... da una banda è da l’altra... Tenenu u canale... Di nome Caribde è Scilla... a panza di e nave sguilla è ci si sgrisgia nantu... A spelonca ciambotta... i scogli sò martelli... Attenti ! attenti ! Ci entre l’acqua verde in a ferita... Gira è surpa tuttu... È Caribde ride... è l’abbaghju di Scilla...

 

(Di un colpu , l’Altru si avvede chì u scagnu di i battelli hè apertu. Riguara i so pacchetti è valisge è corre...)

 

VI. Settimu quadru

 

Ulisse : Innò, ùn scappate cusì ! sentite !

L’altru : Iè ! và bè ! un’antra volta...

Ulisse : Innò, aspettate ! ùn sapete micca tuttu !

L’altru (indirizzendu si à un marinare) : S’o fussi in voi, m’occuperebbe à pena di u vechjettu quallà...

Primu marinare : Quale ? Ulisse ! Andate andate chì s’è vo u state à sente, battelli per stu pocu ùn ne pigliate, andate puru !

L’altru : Anh ! si chjama Ulisse si chjama ? è bè ! ùn sò s’ellu hà da truvà subitu à Itaca è inguantà si à Penelope a moglia !

(scaccanata generale)

Segondu marinare:- Vecu ch’ellu vi hà contu di una chjamata Leucosia...

Terzu marinare (rifendu à Ulisse): Dice chì certe volte si sente a voce di l’altra, a prigiunera...

Segondu marinare (listessu ghjocu) : A curciarella...

Terzu marinare : Di nome Leucosia, nucente è pura cum’è un alitu d’alba...

Segondu marinare: Legera cum’è un’isula, in cima à u marosu...

 

(scaccanata generale è po à pocu à pocu u gruppu si ritira... Ferma solu Ulisse nantu à a scena... Volta u decoru è l’elementi tale è quale cum’è in u primu quadru... In issu mentre si affacca unu, pacchetti è valisge, un viaghjatore... ùn hà micca rimarcatu chì u scagnu hè apertu)

 

L’omu : - Apre à chì ora quì, u scagnu di i battelli ?

Ulisse (si pesa è cum’è s’ellu ùn avessi intesu nunda):- Un vestitu qualunque, grisgiognu anch’ellu è frustu... Grisgiu è liveru cum’aghju frusta l’anima. Livera è macca... pesta è annigata...

L’omu : - Site unu di i battelli ?

Ulisse (misteriosu) ..i battelli i battelli... po dà si sì pò dà si nò... (Videndu chì l’altru si ne và) Innò, state state torna à pena... Ùn cridite ! mi stò zittu ! Nò nò ! Prumettu di stà mi zittu nant’à quella di i mo guai... Ùn dicu nunda di i strazii... a vi prumettu...

(ferma solu solu)

Vinti anni. Or guardate voi u destinu cum’ellu hè fatale !

 

(Caccia una cultella d’istacca, riguara un pezzu di legnu è mette à appinzà lu, cù gesti accurati...)

 

FINE

Pagina 3

4/4