|
Trad.
Ghjuvan Maria Comiti
Hè nata in u
1959 in Chemnitz, in RDA, hà studiatu trà u
1985 è u 1988 in un anticu Institutu di
Literatura Johannes R. Becher in Leipzig, è
hà campatu in a so cità nativa sinu à u
1991. Oghje ghjornu campa in Duisburg.
U so primu
libru, Deutsches Roulette / Roleta Alemã
(1991) mette in ballu situazione, lochi è
sperienze di a RDA di l’ultimi anni. In
altri libri isciuti capunanzu - Blue Box
(1995), Cor responde (1998) e Wittgensteins
Nichte. Vermischte Schriften, mixed media /
A Sobrinha de Wittgenstein. Escritos
dispersos, mixed media (1999) – a primura
d’un travagliu cun a lingua si face chjara,
per via di « frase elementarie » chì
permettenu d’allargà e cunfine di a lettura
è di u reale cun quelle di u virtuale. Cor
responde, u fruttu d’una cullaburazione cun
u fottografu Ueli Michel, fissa in cinque
lettere purtughese è parechji ritratti fatti
in Lisboa, Porto e Braga e impressione di l’autore
è di fottografu nantu à stu paese.
Barbara Köhler
hà ricevutu digià trè premii literarii per a
so opera.
*
*
*
Foce
Lettera purtughesa
(per Michael Donhauser)
Eru in Lisboa è Persona ci era ancu ellu
Ulisse Pessoa era un omu cù parechje casate
quale vense à incuntrà mi un altru in ogni
caffè ci prisentaimu parlaimu di cose
diverse chì ùn ci era da capisce solu nomi
di lingue straniere ogni locu Bairo Alto di
issa cità : ciuttera à quattr’ochji dui
sguardi scambiati senza azzingu liati cum’è
trafalati subitu accurdati scurdatu quale
Eru hè diventatu un impettu in cauzione di u
Tjo è di l’oceanu nantu à a sponda passa una
nustalgia da vede più luntanu daretu à e
cullette di Travessa dos Nomes i panni
culuriti chì li facenu da bandera cum’è e
pezze bianche e vele à u ventu maghjine di
carrughji mantellu rivigliulatu culor
turchinu oh Nossa Senhora de O’ ver di u
celu cità vestuta nata da u dolu è da a
stizza d’una donna chì si fideria à i
riloghji chì stantareghjanu u tempu à tutte
l’epiche di l’attese chì si discioglienu
ind’e prisenze andava arruchjendu Lisboa
cum’è un’altra anonima felice cum’è tuttu
vene lebiu da u fading à u fado ùn ci hè chè
un’infurcatura chì s’affacca passendu à vede
più luntanu.
Scrittu uriginale
............................................
Rispechju
Terza lettera purtughesa
Braga café Brasileira epica prigiunera di i
spechji epica chì Pessoa ùn ci era ma
puderia esse unu di issi melanconichi culà
in custumu di tagliu senza età librarii
assistenti pastori sapienti giramonduli à u
riposu insischiti in statu di rimusciu da i
spechji chì a tinta argintata gira a pagina
di u tempu trà dui fogli d’un libru chì
passa da l’unu à l’altru da l’altru à l’unu
cum’è servitori trà i tavulini è a sfiera di
i sigondi viaghja saltichjendu trà dui
tiretti da l’unu à l’altru trà i filari l’ochji
i sguardi ver di u fora chì u tempu corre
sempre cum’è a vita d’ogni ghjornu e ghjente
arrochjanu in tutti i sensi u listessu
carrughju republica dettatura rivuluzione
vanu è venenu i nomi cambianu for di u caffè
u ricordu è l’abbandonu d’un imperiu di e
strade di mare ci so pò fidà parolle cum’è
nao sou nada scritte nant’à un ispechju
infumaccicatu duranu più tempu chè quella di
a prumessa sbiancata nantu à una muraglia
fora ch’ellu sia sempre u vinti cinque d’aprile
chì nimu ci pinghje sopra è chì piglierà
valore quand’ellu serà sguassatu dolce è
tuccatoghju issu sguardu in cerca di
stinzate d’ochju cercanu cù l’ochji i
sguardi vivi chì rispondenu piantanu à
penuccia fin’à ch’elli accechinu i spechji
ciò ch’elli imprigiuneghjanu.
Scrittu uriginale
............................................
In the movies
Un filmu hè vinti quattru volte
a verità à u segondu.
Jean-Luc Godard
Vinti quattru volte à u segondu
mi ne scappu da mè qualcosa
vene ind’è mè è dice : Eiu
scappu sò pigliata
ind’e maghjine chì
sbucinanu una strage
ogni mossa una vultata
ind’u sonnu in vinti quattru pezzi
à u sigondu ora
u ghjornu scumpone un andatu affannatu
u frisgettu magneticu dice : Eiu
sò persa i nuli mi piattanu u filmu chì
s’hè piantatu mi vecu
scuzzulata da vinti quattru custatti
à u sigondu a manu inficcata in bocca : Vita
scusate o Madama mursicate !
Scrittu uriginale
............................................
In altri spazii
simu anghjuli più belli in l’incertezza
trà quì è culà simu custì
parlemu unu cù l’altru cù l’apparechji
simu voce ind’u ricevitore l’ansciu
da l’altra parte di chì filare simu
in penseru in ricordu natu à ritratti
vidimu u tempu passatu incappiatu in bolu
simu cumposti d’ombre
di paspere di i manu-
scritti invisibuli di carne
è d’osse simu scartafacciuli chì ci iden-
tificheghjanu cum’è citadini di u paradisu
LOST IN LOVE ci hè locu per tè
trà e parolle ci hè locu per mè
trà e maghjine viaghjemu à passi cuntati
s’è no simu anghjuli più belli tandu lascia
ci
cascà
Scrittu uriginale
............................................
Body and soul
A paura hè un segnu di nascita è à
vigliacchera
ùn si capisce un tufone chì tocca u core
una bughjura assuluta u viaghju in daretu
ver di a zitellina a paura hè a mamma
di ogni cosa chì u babbu hè a guerra a
direzzione ch’ella piglia a pallottula si
chjama l’anima
dicenu i suldati in quella lingua ogni
arma chì tira hà u so indirizzu
un scornu a paura hè l’entrata d’una ferita
trà e scapule s’è tù li giri e spalle t’hà
da tuccà
Scrittu uriginale
............................................
Reykjavik, Caffè Parigi
Ogni cinque minuti un aviò casca
da i campi di lava cilesti
(aghju vistu issi nuli d’acqua capunanzu
da l’altu avvicinendu mi
senza ancu nisun paragone) da i fiordi à
Livante
i fiordi à Punente u paese si fida
à u celu è à u mare
quì a terra hè una pellicula tralucente è
muvente
da sopra à u focu da i finistrelli passa
u mughju di e mascine à elica
è l’acqua si sbucina cum’è un filmu
chì u si feghjanu : imbriaconi è nustalgichi
marinari aerustaghji viaghjadori
è da sopra à l’iceberghi ind’u bichjeru di
Campari ghjunghjenu
i sguardi turchini purtati da l’ochji
castagnini l’accustera
d’un surrisu hè dolce l’atterraghju.
Scrittu uriginale
|