Barbara Köhler

 

 

 

Trad. Ghjuvan Maria  Comiti

 

 

Hè nata in u 1959 in Chemnitz, in RDA, hà studiatu trà u 1985 è u 1988 in un anticu Institutu di Literatura Johannes R. Becher in Leipzig, è hà campatu in a so cità nativa sinu à u 1991. Oghje ghjornu campa in Duisburg.

U so primu libru, Deutsches Roulette / Roleta Alemã (1991) mette in ballu situazione, lochi è sperienze di a RDA di l’ultimi anni. In altri libri isciuti capunanzu - Blue Box (1995), Cor responde (1998) e Wittgensteins Nichte. Vermischte Schriften, mixed media / A Sobrinha de Wittgenstein. Escritos dispersos, mixed media (1999) – a primura d’un travagliu cun a lingua si face chjara, per via di « frase elementarie » chì permettenu d’allargà e cunfine di a lettura è di u reale cun quelle di u virtuale. Cor responde, u fruttu d’una cullaburazione cun u fottografu Ueli Michel, fissa in cinque lettere purtughese è parechji ritratti fatti in Lisboa, Porto e Braga e impressione di l’autore è di fottografu nantu à stu paese.

Barbara Köhler hà ricevutu digià trè premii literarii per a so opera.

 

 *

*     *

 

Foce

Lettera purtughesa

 

(per Michael Donhauser)

 

Eru in Lisboa è Persona ci era ancu ellu Ulisse Pessoa era un omu cù parechje casate quale vense à incuntrà mi un altru in ogni caffè ci prisentaimu parlaimu di cose diverse chì ùn ci era da capisce solu nomi di lingue straniere ogni locu Bairo Alto di issa cità : ciuttera à quattr’ochji dui sguardi scambiati senza azzingu liati cum’è trafalati subitu accurdati scurdatu quale Eru hè diventatu un impettu in cauzione di u Tjo è di l’oceanu nantu à a sponda passa una nustalgia da vede più luntanu daretu à e cullette di Travessa dos Nomes i panni culuriti chì li facenu da bandera cum’è e pezze bianche e vele à u ventu maghjine di carrughji mantellu rivigliulatu culor turchinu oh Nossa Senhora de O’ ver di u celu cità vestuta nata da u dolu è da a stizza d’una donna chì si fideria à i riloghji chì stantareghjanu u tempu à tutte l’epiche di l’attese chì si discioglienu ind’e prisenze andava arruchjendu Lisboa cum’è un’altra anonima felice cum’è tuttu vene lebiu da u fading à u fado ùn ci hè chè un’infurcatura chì s’affacca passendu à vede più luntanu.

 

Scrittu uriginale

............................................

 

 

Rispechju

Terza lettera purtughesa

 

Braga café Brasileira epica prigiunera di i spechji epica chì Pessoa ùn ci era ma puderia esse unu di issi melanconichi culà in custumu di tagliu senza età librarii assistenti pastori sapienti giramonduli à u riposu insischiti in statu di rimusciu da i spechji chì a tinta argintata gira a pagina di u tempu trà dui fogli d’un libru chì passa da l’unu à l’altru da l’altru à l’unu cum’è servitori trà i tavulini è a sfiera di i sigondi viaghja saltichjendu trà dui tiretti da l’unu à l’altru trà i filari l’ochji i sguardi ver di u fora chì u tempu corre sempre cum’è a vita d’ogni ghjornu e ghjente arrochjanu in tutti i sensi u listessu carrughju republica dettatura rivuluzione vanu è venenu i nomi cambianu for di u caffè u ricordu è l’abbandonu d’un imperiu di e strade di mare ci so pò fidà parolle cum’è nao sou nada scritte nant’à un ispechju infumaccicatu duranu più tempu chè quella di a prumessa sbiancata nantu à una muraglia fora ch’ellu sia sempre u vinti cinque d’aprile chì nimu ci pinghje sopra è chì piglierà valore quand’ellu serà sguassatu dolce è tuccatoghju issu sguardu in cerca di stinzate d’ochju cercanu cù l’ochji i sguardi vivi chì rispondenu piantanu à penuccia fin’à ch’elli accechinu i spechji ciò ch’elli imprigiuneghjanu.

 

Scrittu uriginale

............................................

 

 

In the movies

Un filmu hè vinti quattru volte

a verità à u segondu.

Jean-Luc Godard

 

Vinti quattru volte à u segondu

mi ne scappu da mè qualcosa

vene ind’è mè è dice : Eiu

scappu sò pigliata

ind’e maghjine chì

sbucinanu una strage

ogni mossa una vultata

ind’u sonnu in vinti quattru pezzi

à u sigondu ora

u ghjornu scumpone un andatu affannatu

u frisgettu magneticu dice : Eiu

sò persa i nuli mi piattanu u filmu chì

s’hè piantatu mi vecu

scuzzulata da vinti quattru custatti

à u sigondu a manu inficcata in bocca : Vita

scusate o Madama mursicate !

 

Scrittu uriginale

............................................

 

 

In altri spazii

simu anghjuli più belli in l’incertezza

trà quì è culà simu custì

parlemu unu cù l’altru cù l’apparechji

simu voce ind’u ricevitore l’ansciu

da l’altra parte di chì filare simu

in penseru in ricordu natu à ritratti

vidimu u tempu passatu incappiatu in bolu

simu cumposti d’ombre

di paspere di i manu-

scritti invisibuli di carne

è d’osse simu scartafacciuli chì ci iden-

tificheghjanu cum’è citadini di u paradisu

LOST IN LOVE ci hè locu per tè

trà e parolle ci hè locu per mè

trà e maghjine viaghjemu à passi cuntati

s’è no simu anghjuli più belli tandu lascia ci

 

cascà

 

 

Scrittu uriginale

............................................

 

 

Body and soul

A paura hè un segnu di nascita è à vigliacchera

ùn si capisce un tufone chì tocca u core

una bughjura assuluta u viaghju in daretu

ver di a zitellina a paura hè a mamma

di ogni cosa chì u babbu hè a guerra a

direzzione ch’ella piglia a pallottula si chjama l’anima

dicenu i suldati in quella lingua ogni

arma chì tira hà u so indirizzu

un scornu a paura hè l’entrata d’una ferita

trà e scapule s’è tù li giri e spalle t’hà da tuccà

 

Scrittu uriginale

............................................

 

 

Reykjavik, Caffè Parigi

Ogni cinque minuti un aviò casca

da i campi di lava cilesti

(aghju vistu issi nuli d’acqua capunanzu

da l’altu avvicinendu mi

senza ancu nisun paragone) da i fiordi à Livante

i fiordi à Punente u paese si fida

à u celu è à u mare

quì a terra hè una pellicula tralucente è muvente

da sopra à u focu da i finistrelli passa

u mughju di e mascine à elica

è l’acqua si sbucina cum’è un filmu

chì u si feghjanu : imbriaconi è nustalgichi

marinari aerustaghji viaghjadori

è da sopra à l’iceberghi ind’u bichjeru di Campari ghjunghjenu

i sguardi turchini purtati da l’ochji castagnini l’accustera

d’un surrisu hè dolce l’atterraghju.

 

Scrittu uriginale